۱۳۹۱ شهریور ۲۶, یکشنبه

نماد ماه و ستاره سمبلی کاملا ایرانی که نه متعلق به ترکان عثمانیست و نه متعلق به تمدن اسلامی

نماد و سمبل هلال ماه و ستاره که در سده های اخیر به اشتباه و بر اثر تحریف ،  ساخته و محصول  تمدن اسلامی و ترکان عثمانی محسوب گردیده است در حقیقت نشان و سمبلیست کاملا ایرانی که به صورت گسترده در آثار تاریخی و فرهنگی ایران باستان قابل مشاهده است . در این مقاله بر آنیم تا با استفاده از منابع و اسناد معتبر و بیشمار تاریخی به بررسی و واکاوی نماد ماه و ستاره در آثار بر جای مانده از ایران باستان بپردازیم.  نخستین نشانه های بدست آمده از سمبل ماه و ستاره در تمدن های پیش از میلاد ایرانزمین متعلق به ایلامیان می باشد به طوری که پروفسور « John Hansman » در مقاله ای تحت عنوان خدایان بزرگ ایلام « The great gods of Elymais » که در دانشنامه بزرگ مطالعاتی «  Acta Iranica, Encyclopédie Permanente Des Etudes Iraniennes» منتشر گردید ضمن اشاره به استفاده سمبل ماه و ستاره در چهار هزار سال قبل توسط ایلامیان در آثار خود ، به تدوام استفاده از این سمبل تا دوران اشکانیان و ساسانیان نیز تاکید دارد. (1)

          دانشنامه بزرگ مطالعاتی «  Acta Iranica, Encyclopédie Permanente Des Etudes Iraniennes»


از دیگر تمدن های ایرانی که قبل از اشکانیان و ساسانیان به صورت گسترده از سمبل ماه و ستاره استفاده نموده است می توان به تمدن  « pontus » اشاره نمود که در آناتولی و آسیای صغیر مستقر بود و در زمان پادشاهی مهرداد ششم نشان ماه و ستاره به صورت رسمی بر روی پرچم این خاندان شاهی ایرانی قرار گرفت . در سمبل و نشان رسمی خاندان شاهی  پُنتوس ماه نمادی از اهورامزدا و نیز نماد قهرمانی ایرانی از نسل خدای ماه بوده است .(2) در عین حال نماد ماه و ستاره به عنوان سمبل و نشان ایزد میترا در بین پیروان آئین میترایی محسوب میگردید بطوری که از حدود 500 پیش از میلاد تا 100 پس از میلاد همواره بعنوان نماد پرچم و نیز نشان خاندان شاهی ایرانی 
پُنتوس و همه جانشینان مهرداد ششم به شمار میرفت . (3) (4) نماد ماه و ستاره به طور گسترده در آثار امپراطوری اشکانیان و بعد از آن امپراطوری ساسانیان بکار رفته است (5)  که در ادامه نمونه هایی از سکه های بجا مانده ی منقش به نشان ماه و ستاره از دوران اشکانی و ساسانی ارائه خواهد گردید . بر اساس نظر اکثر محقیقین و اندیشمندان نشان ماه و ستاره از طریق باشندگان ایران زمین و بویژه در دوران پایانی امپراطوری ساسانی به تدریج  وارد تمدن اسلامی و بعد ها وارد تمدن ترکان عثمانی گردیده است. (6) بطوری امروزه این نماد با وجود پیشینه و ریشه ای کاملا ایرانی بعنوان یکی از نماد های اصلی کشور های اسلامی و ترکزبان شناخته میشود . 

تصویر شماره یک : سکه ای با نماد ماه و ستاره متعلق به اُرد دوم شاه اشکانی با قدمت بیش از 2000 سال

تصویر شماره دو : سکه ای با نماد ماه و ستاره متعلق به اُرودس یکم شاه ایرانی ساتراپ الیمائیس ( خراجگزار اشکانیان ) با قدمت بیش از 2000 سال
  

تصویر شماره سه : سکه ای با نماد ماه و ستاره متعلق به فرهاد چهارم شاه اشکانی با قدمت بیش از 2000 سال


تصویر شماره چهار : سکه ای با نماد ماه و ستاره متعلق به  کامناسکیرس سوم شاه ایرانی ساتراپ الیمائیس ( خراجگزار اشکانیان ) با قدمت بیش از 2000 سال


تصویر شماره پنج : سکه ای با نماد ماه و ستاره متعلق به فرهاد پنجم شاه اشکانی با قدمت بیش از 2000 سال


تصویر شماره شش : سکه ای با نماد ماه و ستاره متعلق به پیروز یکم شاه ساسانی با قدمت بیش از 1500 سال


تصویر شماره هفت : سکه ای با نماد ماه و ستاره متعلق به قباد یکم شاه ساسانی با قدمت بیش از 1500 سال


تصویر شماره هشت : سکه ای با نماد ماه و ستاره متعلق به جاماسب شاه ساسانی با قدمت بیش از 1500 سال


تصویر شماره نه : سکه ای با نماد ماه و ستاره متعلق به خسرو انوشیروان شاه ساسانی با قدمت بیش از 1400 سال


تصویر شماره ده : سکه ای با نماد ماه و ستاره متعلق به هرمز چهارم شاه ساسانی با قدمت بیش از 1400 سال


تصویر شماره یازده : سکه ای با نماد ماه و ستاره متعلق به خسرو پرویز شاه ساسانی با قدمت بیش از 1400 سال


تصویر شماره دوازده :  سکه ای با نماد ماه و ستاره متعلق به قباد دوم شاه ساسانی با قدمت بیش از 1400 سال


تصویر شماره سیزده : سکه ای با نماد ماه و ستاره متعلق به اردشیر سوم  شاه ساسانی با قدمت بیش از 1400 سال


تصویر شماره چهارده : سکه ای با نماد ماه و ستاره متعلق به پوراندخت شاه ساسانی با قدمت بیش از 1400 سال


تصویر شماره پانزده : سکه ای با نماد ماه و ستاره متعلق به یزدگرد سوم شاه ساسانی با قدمت بیش از 1400 سال


تصویر شماره شانزده : سکه ای با نماد ماه و ستاره با عنوان سکه عرب ساسانی منقش به تصویر یزدگرد سوم  شاه ساسانی و جمله بسم الله که بعد از فتح ایران به دست اعراب بدان اضافه گردیده است با قدمت بیش از 1400 سال


پاینده ایران و ایرانی 

وحید رنجبری آذرآبادگانی 



منابع :
________________________________

1. John Hansman, "The great gods of Elymais" in Acta Iranica, Encyclopédie Permanente Des Etudes Iraniennes, v.X, Papers in Honor of Professor Mary Boyce, Brill Archive, 1985, pp 229-232


جهت مطالعه  صفحات 229 تا 232 دانشنامه یاد شده می توانید به آدرس زیر مراجعه بفرمائید :
http://books.google.com.tr/books?id=ks8UAAAAIAAJ&pg=PA229&lpg=PA229&dq=John+Hansman,+%22The+great+gods+of+Elymais&source=bl&ots=TkIrQ90dtA&sig=6xaqzgmkmZm20EviFmK947skNMU&hl=en#v=onepage&q=John%20Hansman%2C%20%22The%20great%20gods%20of%20Elymais&f=false 


2. Andrew G. Traver, From Polis to Empire—The Ancient World c. 800 B.C.–A.D. 500, Greenwood Publishing Group, 2002, p257
 

3.  Yulia Ustinova, The Supreme Gods of the Bosporan Kingdom
  Brill, 1998, pp 270-274


4. B.C. McGing, The Foreign Policy of Mithradates VI Eupator, King of Pontus, Brill, 1986, p 97
 

5  . "The star and crescent are common Persian symbols, being a regular feature of the borders of Sassanian dirhems." Philip Grierson, Byzantine Coins, Taylor & Francis, 1982, p118
 

6. Habibollah Ayatollahi (trans. Shermin Haghshenās), The Book of Iran: The History of Iranian Art, Alhoda UK, 2003, pp 155-157